σπονδυλική στήλη

Columna vertebralis

Vertebral column

Στρώμα: Οστά
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 1001

Μετάβαση στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (11)

Περιγραφή

Θέση: Στη μέση γραμμή, στο πίσω μέρος του κορμού, από τη βάση του κρανίου ως την κορυφή του κόκκυγα. Είναι ο κεντρικός άξονας του σκελετού: φέρει την κεφαλή και τον κορμό, μεταφέρει το βάρος τους μέσω της πυέλου στα κάτω άκρα και περικλείει τον νωτιαίο μυελό.
Μέρη: Συνήθως 33 σπόνδυλοι σε πέντε μοίρες: 7 αυχενικοί (Α1–Α7), 12 θωρακικοί (Θ1–Θ12), 5 οσφυϊκοί (Ο1–Ο5), 5 ιεροί (Ι1–Ι5), συνοστεωμένοι στο ιερό οστό, και 4 (3–5) κοκκυγικοί, συνοστεωμένοι στον κόκκυγα. Οι 24 ελεύθεροι λέγονται γνήσιοι σπόνδυλοι, οι ιεροί και οι κοκκυγικοί νόθοι.
Γνωρίσματα: Από το πλάι σχηματίζει τέσσερα κυρτώματα: το αυχενικό και το οσφυϊκό, κυρτά προς τα εμπρός, το θωρακικό και το ιερό, κυρτά προς τα πίσω. Τα σπονδυλικά τρήματα όλων των σπονδύλων σχηματίζουν τον σπονδυλικό σωλήνα, και οι σπονδυλικές εντομές γειτονικών σπονδύλων τα μεσοσπονδύλια τρήματα, από όπου βγαίνουν τα νωτιαία νεύρα. Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι είναι περίπου το ένα τέταρτο του μήκους της πάνω από το ιερό.
Κινήσεις: Κάμψη, έκταση, πλάγια κάμψη και στροφή. Η κίνηση ανάμεσα σε δύο σπονδύλους είναι μικρή, αλλά αθροίζεται σε όλο το μήκος. Κάμψη, έκταση και πλάγια κάμψη γίνονται ευκολότερα στην αυχενική και την οσφυϊκή μοίρα· η θωρακική συγκρατείται από τις πλευρές. Η στροφή είναι ευρύτερη στην αυχενική μοίρα και ελάχιστη στην οσφυϊκή.
Κλινική σημασία: Η παθολογική αύξηση του θωρακικού κυρτώματος λέγεται κύφωση και του οσφυϊκού λόρδωση· το πλάγιο κύρτωμα με στροφή των σπονδύλων είναι η σκολίωση.

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο Ι: Γενικό μέρος, Οστεολογία – Αρθρολογία, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 99–113.