υποκλείδια αρτηρία

Arteria subclavia

Subclavian artery

Στρώμα: Αρτηρίες
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 4537

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Στοιχεία της αρτηρίας

Πορεία: Η δεξιά εκφύεται από την ανώνυμη και η αριστερή από το αορτικό τόξο. Πορεύεται στο άνοιγμα των σκαληνών μέχρι το έξω χείλος της πρώτης πλευράς, όπου μεταπίπτει σε μασχαλιαία. Χωρίζεται σε τρεις μοίρες ως προς τον πρόσθιο σκαληνό.
Σχέσεις: Ο πρόσθιος σκαληνός τη χωρίζει σε τρεις μοίρες και τη χωρίζει από την υποκλείδια φλέβα, που περνά μπροστά του. Πρώτη μοίρα (έσω από τον μυ): μπροστά της η κοινή καρωτίδα, το πνευμονογαστρικό νεύρο, η υποκλείδια αγκύλη, η έσω σφαγίτιδα και η σπονδυλική φλέβα, και αριστερά το φρενικό νεύρο· πίσω ο αυχενικός υπεζωκότας με την κορυφή του πνεύμονα και, δεξιά, το δεξιό παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο, που αγκιστρώνεται γύρω της. Δεύτερη μοίρα (πίσω από τον μυ): πάνω της το βραχιόνιο πλέγμα, πίσω ο υπεζωκότας. Τρίτη μοίρα (έξω από τον μυ): μπροστά η κλείδα, η έξω σφαγίτιδα φλέβα, τα υπερκλείδια νεύρα και τα υπερπλάτια αγγεία· πίσω και πάνω τα στελέχη του βραχιονίου πλέγματος και ο μέσος σκαληνός· κάτω η άνω επιφάνεια της πρώτης πλευράς, που αυλακώνεται από αυτήν.
Κατανομή: Το άνω άκρο, ο τράχηλος, ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός (με τη σπονδυλική), το πρόσθιο θωρακικό και κοιλιακό τοίχωμα (με την έσω θωρακική).
Κλινική σημασία: Σε αιμορραγία του άνω άκρου συμπιέζεται πάνω στην πρώτη πλευρά, με πίεση προς τα κάτω πίσω από το μέσο της κλείδας. Αυχενική πλευρά ή στενό σκαληνό άνοιγμα μπορεί να την πιέσουν μαζί με το κάτω στέλεχος του πλέγματος (σύνδρομο θωρακικής εξόδου), και προχωρημένος όγκος της κορυφής του πνεύμονα μπορεί να διαβρώσει το τοίχωμά της.

Κλάδοι

έσω μοίρα: σπονδυλική, έσω μαστική, θυρεοαυχενικό στέλεχος
μέση μοίρα: πλευροαυχενικό στέλεχος — εν τω βάθει αυχενική και ανωτάτη μεσοπλεύρια, που δίνει τις δύο πρώτες οπίσθιες μεσοπλεύριες
έξω μοίρα: εγκάρσια τραχηλική / οπίσθια της ωμοπλάτης

Σπονδυλική: Α6, εγκάρσιος σωλήνας, διατιτραίνει τον οπίσθιο επιπωματικό υμένα και τη σκληρά μήνιγγα, ινιακό τρήμα, βασική αρτηρία, δύο οπίσθιες εγκεφαλικές. Έσω μαστική: πρόσθιες μεσοπλεύριες, μυοφρενική, άνω επιγάστρια, που περνάει από τη σχισμή του Larrey και αναστομώνεται με την κάτω επιγάστρια της έξω λαγόνιας στη θήκη του ορθού κοιλιακού. Θυρεοαυχενικό στέλεχος: κάτω θυρεοειδής, που συνοδεύεται από το κάτω λαρυγγικό (παλίνδρομο) νεύρο, ανιούσα και επιπολής τραχηλική, υπερπλάτια (εγκάρσια της ωμοπλάτης), που περνά πάνω από τον εγκάρσιο σύνδεσμο της ωμοπλάτης και στον υπερακάνθιο βόθρο αναστομώνεται με την υποπλάτια, σχηματίζοντας παράπλευρη κυκλοφορία για το αρτηριακό δίκτυο της ωμοπλάτης.

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 165–167, 183.

Πηγή για την πορεία, τους κλάδους και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com