βραχιόνιο πλέγμα

Plexus brachialis

Brachial plexus

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 6395

Μετάβαση στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (8)

Στοιχεία του πλέγματος

Είδος: Νευρικό πλέγμα από τους πρόσθιους κλάδους των Α5–Α8 και Θ1 νωτιαίων νεύρων, που νευρώνει το άνω άκρο.
Σχηματισμός: Οι ρίζες (Α5–Θ1) σχηματίζουν τρία πρωτεύοντα στελέχη: το άνω (Α5, Α6), το μέσο (Α7) και το κάτω (Α8, Θ1). Από αυτά σχηματίζονται τρία δευτερεύοντα στελέχη: το πρόσθιο έξω, το οπίσθιο (ραχιαίο) και το πρόσθιο έσω. Οι μακροί κλάδοι του πλέγματος δίνονται αποκλειστικά από τα δευτερεύοντα στελέχη.
Σχέσεις: Οι ρίζες και τα στελέχη βγαίνουν ανάμεσα στον πρόσθιο και τον μέσο σκαληνό, πάνω και πίσω από την υποκλείδια αρτηρία, και βρίσκονται στο κάτω μέρος του οπίσθιου τραχηλικού τριγώνου, όπου τα διασχίζουν ο ωμοϋοειδής και η εγκάρσια τραχηλική αρτηρία. Οι μοίρες βρίσκονται πίσω από την κλείδα· οι δεσμίδες στη μασχάλη περιβάλλουν τη δεύτερη μοίρα της μασχαλιαίας αρτηρίας, μέσα στο μασχαλιαίο έλυτρο, προέκταση της προσπονδυλικής περιτονίας.
Κατανομή: Μύες: όλοι οι μύες του πρόσθιου διαμερίσματος του βραχίονα νευρώνονται από το μυοδερματικό νεύρο· οι πρόσθιοι μύες του πήχη και οι μύες του θέναρος από το μέσο νεύρο, εκτός από τον ωλένιο καμπτήρα του καρπού και ένα τμήμα του εν τω βάθει καμπτήρα των δακτύλων, που νευρώνονται από το ωλένιο νεύρο· όλοι οι μύες του οπίσθιου διαμερίσματος του βραχίονα και του πήχη από το κερκιδικό νεύρο· οι περισσότεροι αυτόχθονες μύες του χεριού από το ωλένιο νεύρο. Το μέσο και το ωλένιο νεύρο δεν νευρώνουν κανέναν μυ στον βραχίονα. Δέρμα: το μυοδερματικό νευρώνει την προσθιοπλάγια (πρόσθια-έξω) επιφάνεια του αντιβραχίου· το μέσο την παλαμιαία επιφάνεια των έξω τριών και μισού δακτύλων (αντίχειρας, δείκτης, μέσος και έξω ήμισυ του παράμεσου)· το ωλένιο τον μικρό δάκτυλο και το έσω ήμισυ του παράμεσου· το κερκιδικό την οπίσθια επιφάνεια του αντιβραχίου και τη ραχιαία-έξω επιφάνεια του χεριού.
Κλινική σημασία: Η διάταση της άνω μοίρας (Α5–Α6), σε πτώση πάνω στον ώμο ή σε δύσκολο τοκετό, δίνει την παράλυση Erb: ο βραχίονας κρέμεται σε προσαγωγή και έσω στροφή, με τον πήχη σε έκταση και πρηνισμό. Η διάταση της κάτω μοίρας (Α8–Θ1), όταν το άκρο τραβηχτεί απότομα προς τα πάνω, ή η πίεση από αυχενική πλευρά ή όγκο της κορυφής του πνεύμονα, δίνει την παράλυση Klumpke, με γαμψοδακτυλία, απώλεια αισθητικότητας στο έσω μέρος του πήχη και, αν αποσπαστεί η ρίζα Θ1, σύνδρομο Horner. Το πλέγμα αποκλείεται αναισθητικά ανάμεσα στους σκαληνούς, πάνω από την κλείδα ή στη μασχάλη.

Κλάδοι

από τις ρίζες: κλάδος για το φρενικό νεύρο (Α5) και κλάδοι για τον επιμήκη τραχηλικό και τους σκαληνούς μυς (Α5–Α8)
από το άνω πρωτεύον στέλεχος: υποκλείδιο νεύρο και υπερπλάτιο νεύρο (Α5, Α6)
από το πρόσθιο έξω δευτερεύον στέλεχος: έξω πρόσθιο θωρακικό νεύρο, μυοδερματικό νεύρο, έξω ρίζα του μέσου νεύρου
από το οπίσθιο δευτερεύον στέλεχος: μασχαλιαίο νεύρο, κερκιδικό νεύρο, θωρακοραχιαίο νεύρο, άνω και κάτω υποπλάτια νεύρα
από το πρόσθιο έσω δευτερεύον στέλεχος: έσω ρίζα του μέσου νεύρου, έσω πρόσθιο θωρακικό νεύρο, ωλένιο νεύρο, έσω δερματικό νεύρο του πήχη, έσω δερματικό νεύρο του βραχίονα

Κατά περιοχή διανομής: βραχείς κλάδοι για τους σκαληνούς μυς· νεύρα για τα τοιχώματα του θώρακα (υποκλείδιο, πρόσθια θωρακικά, μακρό θωρακικό νεύρο του Bell)· νεύρα για τον ώμο (ραχιαίο νεύρο της ωμοπλάτης, υπερπλάτιο, υποπλάτια, θωρακοραχιαίο, μασχαλιαίο)· νεύρα για το άνω άκρο (μυοδερματικό, μέσο, ωλένιο, έσω δερματικό του πήχη, έσω δερματικό του βραχίονα, κερκιδικό). Ως το χέρι φτάνουν το μέσο, το ωλένιο και το κερκιδικό νεύρο.

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 267–270, 281–284.

Πηγή για το είδος, τον σχηματισμό, την κατανομή, τους κλάδους και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Σημειώσεις Ανατομίας». © the author; used by permission on path2anatomia.com