Μήκος 38–45 cm. Εκτείνεται από το ύψος του 2ου οσφυϊκού σπονδύλου, στην οπίσθια επιφάνεια του σώματος, όπου σχηματίζει τη χυλοφόρο δεξαμενή, ως τη βάση του αριστερού ημιμορίου του τραχήλου. Στον 2ο οσφυϊκό βρίσκεται δεξιά, όπισθεν της αορτής· διά του αορτικού τρήματος του διαφράγματος εισέρχεται στον θώρακα και στον οπίσθιο μεσοπνευμόνιο χώρο, κατά μήκος της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, μεταξύ αορτής και αζύγου φλέβας. Στο ύψος του Θ5 ανακάμπτει προς τα πάνω και αριστερά, πίσω από το αορτικό τόξο και τη θωρακική μοίρα της αριστερής υποκλείδιας αρτηρίας, και εκβάλλει στην αριστερή φλεβώδη γωνία — τη συμβολή της αριστερής έσω σφαγίτιδας με την αριστερή υποκλείδια φλέβα. Καθ' όλη την πορεία του έχει αλληλοδιάδοχες περισφίξεις σαν κομπολόι.
Κλινική σημασία
Αν τραυματιστεί, ιδίως σε επεμβάσεις στον οισοφάγο ή στη βάση του τραχήλου, η λέμφος συγκεντρώνεται στον υπεζωκότα (χυλοθώρακας), δεξιά αν η βλάβη είναι κάτω από το ύψος του Θ5 και αριστερά αν είναι πάνω από αυτό. Όγκοι της κοιλιάς, κυρίως του στομάχου, δίνουν μετάσταση κατά μήκος του στο αριστερό υπερκλείδιο λεμφογάγγλιο (λεμφογάγγλιο του Virchow).
Κλάδοι
στην κοιλιά: απαγωγά λεμφαγγεία των ανώτερων οσφυϊκών λεμφογαγγλίων και τα κατώτερα οπίσθια μεσοπλεύρια λεμφογάγγλια
στον θώρακα: απαγωγά λεμφαγγεία των οπίσθιων μεσοπνευμονικών και των ανώτερων μεσοπλεύριων λεμφογαγγλίων
στον τράχηλο: το αριστερό λεμφικό σφαγιτιδικό στέλεχος, το αριστερό λεμφικό υποκλείδιο στέλεχος και κάποιες φορές το αριστερό λεμφικό βρογχομεσοπνευμονικό στέλεχος
Συλλέγει τη λέμφο από όλα τα λεμφαγγεία του σώματος εκτός από το δεξιό ημιμόριο της κεφαλής, του τραχήλου και του θώρακα, το δεξί άνω άκρο, τον δεξιό πνεύμονα, το δεξιό ημιμόριο της καρδιάς και την άνω επιφάνεια του ήπατος. Στο στόμιο της εκβολής του έχει ζεύγος βαλβίδων που εμποδίζουν την παλινδρόμηση φλεβώδους αίματος. Η χυλοφόρος δεξαμενή σχηματίζεται από τη συμβολή του δεξιού και του αριστερού οσφυϊκού στελέχους με το εντερικό στέλεχος: τα οσφυϊκά συλλέγουν λέμφο από τα κάτω άκρα, τα τοιχώματα και τα σπλάχνα της πυέλου, τους νεφρούς, τα επινεφρίδια και το παχύ έντερο· το εντερικό από τον στόμαχο, το λεπτό έντερο, το πάγκρεας, τον σπλήνα και τη σπλαχνική επιφάνεια του ήπατος.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 249–251.