σπονδυλική αρτηρία

Arteria vertebralis

Vertebral artery

Στρώμα: Αρτηρίες
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 4538

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (6)

Στοιχεία της αρτηρίας

Αφετηρία: Ο πρώτος και μεγαλύτερος κλάδος της υποκλείδιας, από την άνω επιφάνεια της πρώτης μοίρας της.
Πορεία: Κλάδος της υποκλείδιας αρτηρίας. Συνενώνεται με την αντίθετη σπονδυλική αρτηρία και σχηματίζουν τη βασική αρτηρία.
Σχέσεις: Περιγράφεται σε τέσσερις μοίρες. Η πρώτη ανεβαίνει ανάμεσα στον πρόσθιο σκαληνό και τον επιμήκη τραχηλικό μυ, μπροστά από την εγκάρσια απόφυση του Α7, ως το εγκάρσιο τρήμα του Α6 (σπανιότερα του Α5, του Α4, του Α7 ή του Α3). Η δεύτερη ανεβαίνει μέσα στα εγκάρσια τρήματα των Α6–Α1, με τις σπονδυλικές φλέβες και ένα συμπαθητικό πλέγμα, μπροστά από τα αυχενικά νεύρα. Η τρίτη στρέφεται προς τα πίσω πάνω στο οπίσθιο τόξο του άτλαντα, στην αύλακα της σπονδυλικής αρτηρίας, μέσα στο υπινιακό τρίγωνο. Η τέταρτη διατρυπά τον οπίσθιο ατλαντοϊνιακό υμένα και τη σκληρή μήνιγγα, μπαίνει από το ινιακό τρήμα και ανεβαίνει μπροστά από τον προμήκη ως το κάτω χείλος της γέφυρας.
Κατανομή: Το άνω τμήμα του νωτιαίου μυελού και, με τη βασική, το εγκεφαλικό στέλεχος, η παρεγκεφαλίδα, το έσω ους και το πίσω μέρος των ημισφαιρίων (με τις οπίσθιες εγκεφαλικές).
Κλινική σημασία: Στη σπονδύλωση της αυχενικής μοίρας οστεόφυτα μπορεί να πιέσουν την αρτηρία μέσα στα εγκάρσια τρήματα, ιδίως με τη στροφή του κεφαλιού, με ίλιγγο, ζάλη, κεφαλαλγία και διαταραχές της όρασης (ανεπάρκεια του σπονδυλοβασικού συστήματος). Στένωση της υποκλείδιας πριν από την έκφυσή της μπορεί να αντιστρέψει τη ροή της (σύνδρομο υποκλοπής της υποκλείδιας).

Κλάδοι

νωτιαίοι κλάδοι — από τα μεσοσπονδύλια τρήματα στον νωτιαίο μυελό και τις μήνιγγές του
μυϊκοί κλάδοι — εν τω βάθει μύες του αυχένα
μηνιγγικοί κλάδοι — οπίσθιος κρανιακός βόθρος
πρόσθια νωτιαία αρτηρία — ενώνεται με την αντίστοιχη σε ένα στέλεχος
οπίσθια νωτιαία αρτηρία — συχνά από την οπίσθια κάτω παρεγκεφαλιδική
οπίσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία — κάτω επιφάνεια της παρεγκεφαλίδας, προμήκης

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 167–168.