προσωπικό νεύρο

Nervus facialis (VII)

Facial nerve (VII)

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 6284

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Στοιχεία του νεύρου

Είδος: μικτό
Σχηματισμός: Δύο ρίζες βγαίνουν στην αύλακα ανάμεσα στη γέφυρα και τον προμήκη, έξω από το απαγωγό και έσω από το αιθουσοκοχλιακό: η μεγάλη κινητική ρίζα (κυρίως προσωπικό νεύρο) και το λεπτό διάμεσο νεύρο, με τις γευστικές, τις παρασυμπαθητικές και λίγες αισθητικές ίνες.
Πορεία: Γέφυρα, έσω ακουστικός πόρος, οστέινος προσωπικός σωλήνας (κλάδοι: νεύρο του μυός του αναβολέα, μεγάλο πετρώδες νεύρο για τον δακρυϊκό αδένα, τυμπανική χορδή για γεύση και σίελο), παρωτίδα (κλάδοι: κροταφικός, ζυγωματικός, βουκκαίος, κάτω γναθικός, τραχηλικός).
Σχέσεις: Διασχίζει τη γεφυροπαρεγκεφαλιδική γωνία και μπαίνει στον έσω ακουστικό πόρο με το αιθουσοκοχλιακό νεύρο και τη λαβυρινθική αρτηρία. Στον προσωπικό πόρο η λαβυρινθική μοίρα πηγαίνει προς τα έξω μέσα στο λιθοειδές ως το γονάτιο, όπου βρίσκεται το γονάτιο γάγγλιο· εκεί το νεύρο στρίβει απότομα προς τα πίσω, η τυμπανική μοίρα περνά στο έσω τοίχωμα της τυμπανικής κοιλότητας, πάνω από την ωοειδή θυρίδα, και η μαστοειδής μοίρα κατεβαίνει κάθετα ως το βελονομαστοειδές τρήμα. Μέσα στην παρωτίδα είναι το πιο επιπολής από τα στοιχεία της, έξω από την οπισθογναθική φλέβα και την έξω καρωτίδα.
Κατανομή: Κινητικό για τους μιμικούς μυς, το μυώδες πλάτυσμα, τον μυ του αναβολέα, τον βελονοϋοειδή και την οπίσθια γαστέρα του διγάστορα. Γευστικό για τα δύο πρόσθια τριτημόρια της γλώσσας (χορδή του τυμπάνου) και τη μαλακή υπερώα (μείζον λιθοειδές νεύρο). Παρασυμπαθητικό, από τον άνω σιελικό πυρήνα, για τον δακρυϊκό αδένα και τους αδένες της μύτης και της υπερώας, μέσω του πτερυγοϋπερώιου γαγγλίου, και για τον υπογνάθιο και τον υπογλώσσιο αδένα, μέσω του υπογνάθιου γαγγλίου. Λίγες αισθητικές ίνες για το δέρμα της κόγχης του πτερυγίου και του έξω ακουστικού πόρου.
Κλινική σημασία: Το ύψος της βλάβης κρίνεται από όσα χάνονται μαζί με τους μιμικούς μυς. Στον έσω ακουστικό πόρο (ακουστικό νευρίνωμα) συνυπάρχει βαρηκοΐα. Πάνω από το γονάτιο λιγοστεύουν και τα δάκρυα. Ανάμεσα στο γονάτιο και το νεύρο του αναβολέα, τα δάκρυα μένουν αλλά υπάρχουν υπερακουσία και απώλεια της γεύσης. Ανάμεσα στο νεύρο του αναβολέα και τη χορδή του τυμπάνου χάνεται μόνο η γεύση. Στο βελονομαστοειδές τρήμα ή στην παρωτίδα υπάρχει μόνο η παράλυση. Η συνηθέστερη αιτία είναι η ιδιοπαθής παράλυση Bell, από οίδημα του νεύρου μέσα στον στενό πόρο του.

Κλάδοι

στον προσωπικό πόρο: μείζον λιθοειδές νεύρο, νεύρο του μυός του αναβολέα, χορδή του τυμπάνου
μετά το βελονομαστοειδές τρήμα: οπίσθιο ωτιαίο νεύρο, διγαστορικός κλάδος, βελονοϋοειδής κλάδος
από το παρωτιδικό πλέγμα: κροταφικοί, ζυγωματικοί και βυκανητικοί κλάδοι, περιθώριος γναθικός κλάδος, τραχηλικός κλάδος

Βλάβες

περιφερική παράλυση: παράλυση των μιμικών μυών και του μυώδους πλατύσματος στο σύστοιχο ημιμόριο του προσώπου
κεντρική (υπερπυρηνική) παράλυση: παράλυση των μιμικών μυών και του μυώδους πλατύσματος στο αντίθετο κάτω ήμισυ του προσώπου

Έχει κινητικές ίνες (μύες του προσώπου), αισθητικές (πρόσθια δύο τριτημόρια της γλώσσας) και παρασυμπαθητικές (δακρυϊκός και σιελογόνοι αδένες).

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 309, 324–327.

Πηγή για το είδος, την πορεία, τις βλάβες και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com