πνευμονογαστρικό νεύρο

Nervus vagus (X)

Vagus nerve (X)

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 6332

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (1)

οισοφαγικό πλέγμα

Στοιχεία του νεύρου

Είδος: μικτό
Πορεία: Εξέρχεται από το κρανίο μέσω του σφαγιτιδικού τρήματος.
Σχέσεις: Βγαίνει με πολλά ριζίδια από την οπισθοελαϊκή αύλακα, κάτω από το γλωσσοφαρυγγικό, και περνά από το σφαγιτιδικό τρήμα μαζί με το παραπληρωματικό· το άνω γάγγλιό του είναι μέσα στο τρήμα, το κάτω αμέσως κάτω από αυτό. Στον τράχηλο κατεβαίνει μέσα στην καρωτιδική θήκη, πίσω και ανάμεσα στην έσω σφαγίτιδα φλέβα και την έσω, πιο κάτω την κοινή, καρωτίδα. Το δεξί περνά μπροστά από τη δεξιά υποκλείδια αρτηρία και πίσω από τη δεξιά βραχιονοκεφαλική φλέβα και κατεβαίνει στο πλάγιο της τραχείας, πίσω από τη ρίζα του δεξιού πνεύμονα. Το αριστερό κατεβαίνει ανάμεσα στην αριστερή κοινή καρωτίδα και την αριστερή υποκλείδια αρτηρία, πίσω από την αριστερή βραχιονοκεφαλική φλέβα, διασταυρώνει την αριστερή πλευρά του αορτικού τόξου και περνά πίσω από τη ρίζα του αριστερού πνεύμονα. Κάτω από τις ρίζες των πνευμόνων τα δύο νεύρα σχηματίζουν το οισοφαγικό πλέγμα, από το οποίο το πρόσθιο και το οπίσθιο πνευμονογαστρικό στέλεχος περνούν με τον οισοφάγο από το οισοφαγικό τρήμα του διαφράγματος.
Κατανομή: Κινητικό, από τον αμφίβολο πυρήνα, για τους μυς του φάρυγγα εκτός από τον βελονοφαρυγγικό, της μαλακής υπερώας εκτός από τον τείνοντα την υπερώα, του λάρυγγα και για τον υπερωιογλωσσικό. Παρασυμπαθητικό, κυρίως από τον ραχιαίο κινητικό πυρήνα, για την καρδιά, τους πνεύμονες, τον πεπτικό σωλήνα ως τα δύο τρίτα περίπου του εγκάρσιου κόλου, το ήπαρ και το πάγκρεας. Αισθητικό για τη σκληρή μήνιγγα του οπίσθιου κρανιακού βόθρου, μέρος του πτερυγίου και του έξω ακουστικού πόρου, τον βλεννογόνο του λαρυγγοφάρυγγα και του λάρυγγα και τα σπλάγχνα του θώρακα και της κοιλιάς· γευστικό για την περιοχή της επιγλωττίδας.
Κλινική σημασία: Στη μονόπλευρη βλάβη, όταν ο ασθενής λέει «α», η μαλακή υπερώα ανυψώνεται μόνο από την υγιή πλευρά και η σταφυλή αποκλίνει προς αυτήν· η φωνή βραχνιάζει και η κατάποση δυσκολεύει. Η διατομή των πνευμονογαστρικών (βαγοτομή) καταργούσε τη νευρική φάση της γαστρικής έκκρισης στη χειρουργική θεραπεία του πεπτικού έλκους.

Κλάδοι

στο σφαγιτιδικό τρήμα: μηνιγγικός κλάδος, ωτιαίος κλάδος
στον τράχηλο: φαρυγγικός κλάδος, άνω λαρυγγικό νεύρο, άνω και κάτω αυχενικοί καρδιακοί κλάδοι, δεξί παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο
στον θώρακα: αριστερό παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο, θωρακικοί καρδιακοί κλάδοι, βρογχικοί κλάδοι προς το πνευμονικό πλέγμα, οισοφαγικοί κλάδοι προς το οισοφαγικό πλέγμα
στην κοιλιά: από το πρόσθιο στέλεχος γαστρικοί, ηπατικοί και πυλωρικός κλάδος· από το οπίσθιο γαστρικοί, κοιλιακοί και νεφρικοί κλάδοι

Βασικό για τη λειτουργία του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος: καρδιά, αγγεία, έντερο, στομάχι.

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 310, 331–337.

Πηγή για το είδος, την πορεία και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com