Κεντρική μοίρα: οι πυρήνες του στελέχους του εγκεφάλου — ο πυρήνας Edinger–Westphal, ο άνω και ο κάτω σιελικός πυρήνας και ο ραχιαίος κινητικός πυρήνας του πνευμονογαστρικού — και ο ιερός παρασυμπαθητικός πυρήνας των νευροτομίων Ι2–Ι4. Οι ίνες φεύγουν με τέσσερα εγκεφαλικά νεύρα (III, VII, IX και X) και με τα πυελικά σπλαγχνικά νεύρα.
Γνωρίσματα
Οι προγαγγλιακές ίνες είναι μακριές και συνάπτονται σε γάγγλια κοντά στο όργανο ή μέσα στο τοίχωμά του, καθεμία με λίγους μεταγαγγλιακούς νευρώνες, γι' αυτό η δράση του είναι τοπική. Και οι μεταγαγγλιακές ίνες του απελευθερώνουν ακετυλχολίνη.
Λειτουργία
Διατηρεί και αποκαθιστά: μύση και προσαρμογή για κοντινή όραση, έκκριση σιέλου και δακρύων, βραδυκαρδία, βρογχοσύσπαση, περισταλτισμός και έκκριση του πεπτικού σωλήνα, κένωση της κύστης και του ορθού, στύση.
Κλινική σημασία
Η βλάβη των ιερών νευροτομίων ή των πυελικών σπλαγχνικών νεύρων, π.χ. σε επεμβάσεις στην πύελο, διαταράσσει την κένωση της κύστης και τη στύση.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 341–342, 345–347.