οπτικό νεύρο

Nervus opticus (II)

Optic nerve (II)

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 6183

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Στοιχεία του νεύρου

Είδος: αμιγώς αισθητικό
Σχηματισμός: Οι νευράξονες των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς συγκλίνουν στην οπτική θηλή, βγαίνουν από τον βολβό από το ηθμοειδές πέταλο του σκληρού χιτώνα και πίσω από αυτό αποκτούν μυελίνη. Αναπτυξιακά είναι δεμάτιο του εγκεφάλου και όχι περιφερικό νεύρο.
Πορεία: Ραβδία και κωνία, γαγγλιακά κύτταρα, τυφλό σημείο, οπτικό χίασμα (όπου διασταυρώνονται οι ρινικές ίνες από κάθε μάτι — το δεξί ημισφαίριο παίρνει το αριστερό οπτικό πεδίο), οπτική ταινία, έξω γονατώδες σώμα, οπτική ακτινοβολία, πρωτογενής οπτικός φλοιός (περιοχή 17).
Σχέσεις: Η κογχική μοίρα (περίπου 2,5 cm) είναι ελαφρά ελικοειδής, για να μην τεντώνεται στις κινήσεις του βολβού, και βρίσκεται μέσα στον κώνο των ορθών μυών, με το ακτινωτό γάγγλιο στην έξω πλευρά της· περίπου 1 cm πίσω από τον βολβό μπαίνει μέσα της η κεντρική αρτηρία του αμφιβληστροειδούς. Στον οπτικό πόρο τη συνοδεύει από κάτω και έξω η οφθαλμική αρτηρία. Η ενδοκρανιακή μοίρα πηγαίνει προς τα πίσω και έσω, πάνω από το διάφραγμα του εφιππίου, ως το οπτικό χίασμα. Σε όλο το μήκος την τυλίγουν προεκτάσεις και των τριών μηνίγγων, και ο υπαραχνοειδής χώρος φτάνει ως τον βολβό.
Κατανομή: Οι περισσότερες ίνες της οπτικής ταινίας καταλήγουν στο έξω γονατώδες σώμα· ένα μέρος πηγαίνει, με τον βραχίονα του άνω διδυμίου, στην προτετραδυμική περιοχή, κέντρο του αντανακλαστικού της κόρης στο φως, και στο άνω διδύμιο, για αντανακλαστικές κινήσεις των ματιών.
Κλινική σημασία: Η αυξημένη ενδοκράνια πίεση μεταδίδεται από τον υπαραχνοειδή χώρο του έλυτρου και φουσκώνει την οπτική θηλή (οίδημα της θηλής), που φαίνεται στη βυθοσκόπηση. Η βλάβη του ενός νεύρου τυφλώνει το μάτι της ίδιας πλευράς και καταργεί την άμεση αντίδραση της κόρης του στο φως, ενώ η συναινετική, όταν φωτίζεται το άλλο μάτι, μένει. Όγκος της υπόφυσης πιέζει το χίασμα από κάτω και κόβει τις χιαζόμενες ίνες: αμφικροταφική ημιανοψία.

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 308, 311–312.

Πηγή για το είδος και την πορεία: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com