Το οστό του μηρού, το μακρύτερο και ισχυρότερο του σκελετού. Φέρεται λοξά, από πάνω-έξω προς τα κάτω-έσω, περισσότερο στη γυναίκα, ώστε τα γόνατα να πλησιάζουν τη μέση γραμμή.
Μέρη
Άνω άκρο με την κεφαλή, τον αυχένα και τον μείζονα και τον ελάσσονα τροχαντήρα, που τους ενώνουν μπροστά η μεσοτροχαντήρια γραμμή και πίσω η μεσοτροχαντήρια ακρολοφία· σώμα, ελαφρά κυρτό προς τα εμπρός· κάτω άκρο με τους δύο κονδύλους, τους επικονδύλους και την επιγονατιδική επιφάνεια.
Γνωρίσματα
Ο αυχένας σχηματίζει με το σώμα γωνία περίπου 125°, λίγο μικρότερη στη γυναίκα. Πίσω στο σώμα η τραχεία γραμμή, με δύο χείλη που αποκλίνουν πάνω, προς το γλουτιαίο όγκωμα και την κτενιαία γραμμή, και κάτω, προς τις υπερκονδύλιες γραμμές, περικλείοντας την ιγνυακή επιφάνεια. Κάτω, οι κόνδυλοι χωρίζονται πίσω από τον μεσοκονδύλιο βόθρο και ενώνονται μπροστά στην επιγονατιδική επιφάνεια.
Αρθρώσεις
Με την κοτύλη (άρθρωση του ισχίου), με την κνήμη και την επιγονατίδα (άρθρωση του γόνατος).
Κλινική σημασία
Το κάταγμα του αυχένα, συχνό σε ηλικιωμένους με οστεοπόρωση, μπορεί να διακόψει τα αγγεία της κεφαλής, που φτάνουν κυρίως από τις περισπώμενες μηριαίες αρτηρίες κατά μήκος του αυχένα, με κίνδυνο ισχαιμικής νέκρωσης· τα κατάγματα μέσα στον αρθρικό θύλακο έχουν χειρότερη πρόγνωση από τα έξω από αυτόν.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο Ι: Γενικό μέρος, Οστεολογία – Αρθρολογία, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 151–154.