Path2AnatomiaΤρισδιάστατος άτλας →μασχαλιαία αρτηρία
Arteria axillaris
Axillary artery
- Στρώμα
- Αρτηρίες
- Άλλη ονομασία
- Κωδικός TA2
- 4616
Μέρη (1)
Στοιχεία της αρτηρίας
- Πορεία
- Συνέχεια της υποκλείδιας· αρχίζει από το έξω χείλος της πρώτης πλευράς μέχρι το κάτω χείλος του πλατύ ραχιαίου, όπου μεταπίπτει σε βραχιόνια. Πορεύεται στο αγγειονευρώδες δεμάτιο της μασχάλης μαζί με την ομώνυμη φλέβα και τα δευτερεύοντα στελέχη του βραχιονίου πλέγματος. Διακρίνεται σε τρεις μοίρες ως προς τον μικρό θωρακικό μυ.
- Σχέσεις
- Πρώτη μοίρα, πάνω από τον ελάσσονα θωρακικό: μπροστά ο μείζων θωρακικός και η κλειδοθωρακική περιτονία με την κεφαλική φλέβα· πίσω το πρώτο μεσοπλεύριο διάστημα, ο πρόσθιος οδοντωτός και το μακρό θωρακικό νεύρο· έσω η μασχαλιαία φλέβα· έξω τα δευτερεύοντα στελέχη του πλέγματος. Δεύτερη μοίρα, πίσω από τον ελάσσονα θωρακικό: τα τρία δευτερεύοντα στελέχη την περιβάλλουν σύμφωνα με το όνομά τους — το έξω έξω της, το έσω έσω, το οπίσθιο πίσω. Τρίτη μοίρα, ως το κάτω χείλος του μείζονος στρογγυλού: μπροστά οι δύο ρίζες του μέσου νεύρου, που ενώνονται σε σχήμα V μπροστά της· πίσω ο υποπλάτιος, ο μείζων στρογγυλός και ο πλατύς ραχιαίος, με το κερκιδικό και το μασχαλιαίο νεύρο· έσω η μασχαλιαία φλέβα, το ωλένιο νεύρο και τα έσω δερματικά νεύρα του βραχίονα και του πήχη· έξω ο κορακοβραχιόνιος και το μυοδερματικό νεύρο.
- Κλινική σημασία
- Η τρίτη μοίρα ψηλαφάται και συμπιέζεται πάνω στο βραχιόνιο οστό, στο έξω τοίχωμα της μασχάλης. Αν η αρτηρία δεθεί ανάμεσα στο θυρεοαυχενικό στέλεχος και την υποπλάτια, το άκρο τροφοδοτείται από το αρτηριακό δίκτυο της ωμοπλάτης· απολίνωση κάτω από την υποπλάτια, πάνω από την εν τω βάθει βραχιόνια, κινδυνεύει να αφήσει το άκρο ισχαιμικό.
Κλάδοι
- άνω μοίρα: ανωτάτη θωρακική
- μέση μοίρα: ακρωμιοθωρακική (δελτοειδής, μεγάλος και μικρός θωρακικός), πλάγια θωρακική για τον μαστό
- κάτω μοίρα: υποπλάτια, πρόσθια και οπίσθια περισπωμένη του βραχίονα
Η υποπλάτια διχάζεται σε θωρακορραχιαία, που αναστομώνεται με την πλάγια θωρακική, και σε περισπωμένη της ωμοπλάτης· η τελευταία εισέρχεται στον τρίγωνο χώρο και αναστομώνεται με την υπερπλάτια του θυρεοαυχενικού στελέχους, δημιουργώντας παράπλευρη κυκλοφορία για την ωμοπλάτη και κατ' επέκταση για το άνω άκρο. Η οπίσθια περισπωμένη μεταβαίνει στον τετράγωνο χώρο του Velpeau, μαζί με το μασχαλιαίο νεύρο, και σχηματίζει τον αρτηριακό κύκλο στην κεφαλή του βραχίονα.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 170–173, 183.
Πηγή για την πορεία, τους κλάδους και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com