κοινό κινητικό νεύρο

Nervus oculomotorius (III)

Oculomotor nerve (III)

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 6187

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Στοιχεία του νεύρου

Είδος: κινητικό, με προγαγγλιακές παρασυμπαθητικές ίνες
Πορεία: Εκφύεται από 2 πυρήνες του μέσου εγκεφάλου, στο ύψος των άνω διδυμίων: τον κεντρικό κινητικό πυρήνα, που δίνει κινητικές ίνες προς τους εξωοφθάλμιους μύες, και τον παρασυμπαθητικό πυρήνα Edinger–Westphal, που δίνει ίνες για τη μύση και την προσαρμογή του φακού. Μεσοσκελιαία αύλακα, έξω τοίχωμα του σηραγγώδους κόλπου, εισέρχεται στην κογχική κοιλότητα μέσω της άνω κογχικής σχισμής.
Σχέσεις: Βγαίνει από την αύλακα του κοινού κινητικού, στην έσω πλευρά του εγκεφαλικού σκέλους, και περνά ανάμεσα στην οπίσθια εγκεφαλική και την άνω παρεγκεφαλιδική αρτηρία, έξω από την οπίσθια αναστομωτική. Διαπερνά τη σκληρή μήνιγγα δίπλα στην οπίσθια κλινοειδή απόφυση και προχωρεί στο έξω τοίχωμα του σηραγγώδους κόλπου, πάνω από το τροχιλιακό. Μπαίνει στην κόγχη από την άνω κογχική σχισμή, μέσα στον κοινό τενόντιο δακτύλιο, χωρισμένο ήδη σε άνω και κάτω κλάδο.
Κατανομή: Οι προγαγγλιακές παρασυμπαθητικές ίνες, από τον πυρήνα Edinger–Westphal, φεύγουν με τον κλάδο του κάτω λοξού προς το ακτινωτό γάγγλιο και συνάπτονται εκεί· οι μεταγαγγλιακές φτάνουν με τα βραχέα ακτινωτά νεύρα στον σφιγκτήρα της κόρης (μύση) και στον ακτινωτό μυ (προσαρμογή για κοντινή όραση).
Κλινική σημασία: Οι παρασυμπαθητικές ίνες βρίσκονται στην επιφάνεια του νεύρου· γι' αυτό η πίεση απ' έξω, από ανεύρυσμα της οπίσθιας αναστομωτικής αρτηρίας ή από εγκολεασμό του άγκιστρου του κροταφικού λοβού στην εντομή του σκηνιδίου, δίνει πρώτα διατεταμένη κόρη που δεν αντιδρά στο φως. Στην ισχαιμική βλάβη του σακχαρώδη διαβήτη, που πλήττει το κέντρο του νεύρου, η κόρη συνήθως γλιτώνει.

Κλάδοι

άνω κλάδος: ανελκτήρας του άνω βλεφάρου, άνω ορθός μυς
κάτω κλάδος: έσω ορθός, κάτω ορθός, κάτω λοξός, και παρασυμπαθητικές ίνες για τον σφιγκτήρα της κόρης (μύση) και τον ακτινωτό μυ (προσαρμογή φακού κατά την κοντινή όραση)

Βλάβες

πτώση βλεφάρου — παράλυση του ανελκτήρα του άνω βλεφάρου
διπλωπία — το μάτι δεν στρέφεται μέσα, πάνω ή κάτω
θέση του οφθαλμού προς τα έξω και κάτω — έξω ορθός, άνω λοξός
μυδρίαση — απώλεια της παρασυμπαθητικής νεύρωσης του σφιγκτήρα της κόρης
απώλεια προσαρμογής — δεν λειτουργεί ο ακτινωτός μυς

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 308–309, 313.

Πηγή για το είδος, την πορεία, τους κλάδους και τις βλάβες: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com