κοιλιακή αορτή

Aorta abdominalis

Abdominal aorta

Στρώμα: Αρτηρίες
Μέρος του: κατιούσα αορτή
Άλλη ονομασία
Κωδικός TA2: 4205

Προβολή στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (1)

αορτικός διχασμός

Στοιχεία της αρτηρίας

Αφετηρία: Συνέχεια της θωρακικής αορτής στο αορτικό τρήμα του διαφράγματος, πίσω από τον μέσο τοξοειδή σύνδεσμο, στο ύψος του Θ12.
Πορεία: Κατεβαίνει στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο μπροστά από τα σώματα των οσφυϊκών σπονδύλων, λίγο αριστερά από τη μέση γραμμή, μέσα στα πλέγματα του αυτόνομου νευρικού συστήματος (κοιλιακό ή ηλιακό πλέγμα και οι προεκτάσεις του).
Σχέσεις: Μπροστά, από πάνω προς τα κάτω: το έλασσον επίπλουν και ο στόμαχος, η σπληνική φλέβα και το πάγκρεας, η αριστερή νεφρική φλέβα (που περνά ανάμεσα σε αυτήν και την άνω μεσεντέρια), η τρίτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου και η ρίζα του μεσεντερίου. Πίσω: τα σώματα των οσφυϊκών σπονδύλων με τον πρόσθιο επιμήκη σύνδεσμο και οι αριστερές οσφυϊκές φλέβες. Δεξιά: η κάτω κοίλη φλέβα, η χυλοφόρος δεξαμενή με την αρχή του θωρακικού πόρου και, ψηλά, το δεξιό σκέλος του διαφράγματος. Αριστερά: το αριστερό σκέλος, η τέταρτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου και έλικες της νήστιδας.
Κατάληξη: Μπροστά από το σώμα του Ο4, λίγο αριστερά από τη μέση γραμμή, χωρίζεται στις δύο κοινές λαγόνιες αρτηρίες· η μέση ιερή είναι η υποτυπώδης συνέχειά της.
Κλινική σημασία: Το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής, συνήθως αθηρωματικό και κάτω από τις νεφρικές αρτηρίες, ψηλαφάται ως σφύζουσα μάζα και αντιμετωπίζεται με μόσχευμα ή ενδοαγγειακή πρόθεση· η ρήξη του είναι θανατηφόρα χωρίς άμεση επέμβαση. Η σταδιακή απόφραξη του διχασμού (σύνδρομο Leriche) φέρνει διαλείπουσα χωλότητα στους γλουτούς και τους μηρούς και στυτική δυσλειτουργία.

Κλάδοι

κάτω φρενική (άνω επινεφρίδια)
μέση επινεφρίδια
νεφρική (κάτω επινεφρίδια)
οσφυϊκές αρτηρίες, συνήθως τέσσερις
έσω σπερματική / ωοθηκική
κοιλιακή αρτηρία — τρίποδας του Haller
άνω μεσεντέριος: κάτω παγκρεατοδωδεκαδακτυλική, εντερικές, ειλεοκολικές, δεξιά και μέση κολική
κάτω μεσεντέριος: αριστερή κολική, σιγμοειδής, άνω αιμορροϊδική (ορθική)

Ο τρίποδας του Haller δίνει: αριστερή γαστρική (οισοφαγικοί και γαστρικοί κλάδοι)· σπληνική (παγκρεατικοί κλάδοι, αριστερή γαστρεπιπλοϊκή, βραχείες γαστρικές, τελικές σπληνικές)· κοινή ηπατική (δεξιά γαστρική, γαστροδωδεκαδακτυλική με τη δεξιά γαστροεπιπλοϊκή και την άνω παγκρεατοδωδεκαδακτυλική, ιδίως ηπατική με τη χολοκυστική).

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 183–184, 186–187, 197–199.

Πηγή για τους κλάδους και τη σημείωση: Στέφανος Αχλάτης, «Anatomy, Written Notes». © the author; used by permission on path2anatomia.com