Ο μικρότερος τελικός κλάδος της βραχιόνιας, στον αγκωνιαίο βόθρο, απέναντι από τον αυχένα της κερκίδας.
Πορεία
Πορεύεται στην αύλακα του σφυγμού, μεταξύ βραχιονοκερκιδικού και κερκιδικού καμπτήρα του καρπού. Στη στυλοειδή απόφυση της κερκίδας έρχεται έξω και ραχιαία στην ανατομική ταμπακοθήκη και τελικά συμβάλλει στο εν τω βάθει παλαμιαίο τόξο.
Σχέσεις
Στο άνω μέρος του πήχη την καλύπτει ο βραχιονοκερκιδικός· στο μέσο τριτημόριο έχει έξω της τον επιπολής κλάδο του κερκιδικού νεύρου· κάτω είναι επιφανειακή, ανάμεσα στους τένοντες του βραχιονοκερκιδικού (έξω) και του κερκιδικού καμπτήρα του καρπού (έσω), πάνω στην κερκίδα. Στον καρπό περνά κάτω από τους τένοντες του μακρού απαγωγού και του βραχέος εκτείνοντα τον αντίχειρα, διασχίζει το ανατομικό βοθρίο («ταμπακοθήκη»), που έχει έδαφος το σκαφοειδές και το μείζον πολύγωνο, περνά κάτω από τον τένοντα του μακρού εκτείνοντα τον αντίχειρα και μπαίνει στην παλάμη ανάμεσα στις δύο κεφαλές του πρώτου ραχιαίου μεσόστεου μυός.
Κατανομή
Οι έξω μύες του πήχη, ο καρπός, ο αντίχειρας και η κερκιδική πλευρά του δείκτη και, με το εν τω βάθει παλαμιαίο τόξο, οι μύες και τα οστά της παλάμης.
Κλινική σημασία
Στην αύλακα του σφυγμού είναι το συνηθέστερο σημείο ψηλάφησης σφυγμού· ψηλαφάται και στο ανατομικό βοθρίο. Εκεί γίνονται οι αρτηριακές παρακεντήσεις για αέρια αίματος και οι αρτηριακές γραμμές, αφού ελεγχθεί η επάρκεια της ωλένιας (δοκιμασία Allen). Χρησιμεύει επίσης ως μόσχευμα στην αορτοστεφανιαία παράκαμψη και ως οδός για τον καθετηριασμό της καρδιάς.
Κλάδοι
κερκιδική παλίνδρομη
μυϊκοί κλάδοι
παλαμιαίοι κλάδοι
καρπικοί κλάδοι
μετακάρπιοι κλάδοι
Τεστ του Allen: συμπίεση της κερκιδικής στην αύλακα του σφυγμού, κλείσιμο του χεριού σε σφιχτή γροθιά ώστε να αποκλειστούν τα επιπολής και εν τω βάθει παλαμιαία τόξα. Όταν το χέρι ανοίγει, η ωχρή χρώση γίνεται γρήγορα κόκκινη λόγω φυσιολογικής ροής στην ωλένια· έτσι ελέγχεται η ωλένια, και αντίστοιχα επαναλαμβάνεται για την κερκιδική.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 175–177, 183.