γναθικό νεύρο

Nervus mandibularis

Mandibular nerve

Στρώμα: Νεύρα
Άλλη ονομασία: κάτω γναθικό νεύρο
Κωδικός TA2: 6246

Μετάβαση στον τρισδιάστατο άτλαντα →✎ Πρόταση διόρθωσης

Μέρη (3)

Στοιχεία του νεύρου

Είδος: Μικτό νεύρο, ο τρίτος και μεγαλύτερος κλάδος του τριδύμου και ο μόνος με κινητικές ίνες.
Σχηματισμός: Η μεγάλη αισθητική ρίζα από το μηνοειδές γάγγλιο και η κινητική ρίζα του τριδύμου, που ενώνονται μόλις περάσουν το ωοειδές τρήμα.
Πορεία: Από το ωοειδές τρήμα μπαίνει στον υποκροτάφιο βόθρο, όπου έχει έσω του τον τείνοντα την υπερώα και έξω του τον έξω πτερυγοειδή, με το ωτικό γάγγλιο κολλημένο στην έσω πλευρά του. Από το σύντομο στέλεχος φεύγουν ο μηνιγγικός κλάδος και το νεύρο του έσω πτερυγοειδούς· έπειτα χωρίζεται σε μικρή, κυρίως κινητική, πρόσθια μοίρα και μεγάλη, κυρίως αισθητική, οπίσθια μοίρα.
Κατανομή: Αισθητικό για το δέρμα του κάτω τριτημορίου του προσώπου και του κροτάφου, μέρος του πτερυγίου και του έξω ακουστικού πόρου, τα δόντια της κάτω γνάθου και τα ούλα τους, τον βλεννογόνο της παρειάς, του εδάφους του στόματος και των δύο πρόσθιων τριτημορίων της γλώσσας, την κροταφογναθική διάρθρωση και τη σκληρή μήνιγγα. Κινητικό για τους μασητήριους μυς, τον γναθοϋοειδή, την πρόσθια γαστέρα του διγάστορα, τον τείνοντα την υπερώα και τον τείνοντα το τύμπανο.
Κλινική σημασία: Η βλάβη του παραλύει τους μασητήριους μυς της ίδιας πλευράς: όταν ανοίγει το στόμα, η κάτω γνάθος αποκλίνει προς την πάσχουσα πλευρά, γιατί την ωθεί ο έξω πτερυγοειδής της υγιούς. Όγκοι στο ωοειδές τρήμα ή στον υποκροτάφιο βόθρο φέρνουν μούδιασμα της κάτω γνάθου και του κάτω χείλους.

Κλάδοι

μηνιγγικός κλάδος (ακανθικό νεύρο)
νεύρο του έσω πτερυγοειδούς, με κλάδους για τον τείνοντα την υπερώα και τον τείνοντα το τύμπανο
πρόσθια μοίρα: μασητήριο νεύρο, εν τω βάθει κροταφικά νεύρα, νεύρο του έξω πτερυγοειδούς, βυκανητικό νεύρο
οπίσθια μοίρα: ωτοκροταφικό νεύρο, γλωσσικό νεύρο, κάτω φατνιακό νεύρο

Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 314, 319–323.