Ο μεγαλύτερος παραρρίνιος κόλπος, πυραμιδικός, μέσα στο σώμα της άνω γνάθου, στο πλάι του κατώτερου μισού της ρινικής κοιλότητας· η βάση του είναι το έξω τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας και η κορυφή του φτάνει στο ζυγωματικό οστό.
Γνωρίσματα
Η οροφή του είναι το έδαφος του κόγχου και το έδαφός του η φατνιακή απόφυση, συνήθως χαμηλότερα από το έδαφος της ρινικής κοιλότητας. Εκβάλλει στον μέσο ρινικό πόρο με άνοιγμα ψηλά στο έσω τοίχωμά του, γι' αυτό δεν αδειάζει εύκολα με το κεφάλι όρθιο. Τον βλεννογόνο νευρώνουν οι άνω φατνιακοί κλάδοι και το υποκόγχιο νεύρο, από τον δεύτερο κλάδο του τριδύμου.
Κλινική σημασία
Οι ρίζες του δεύτερου προγομφίου και των γομφίων φτάνουν κάτω από το έδαφός του, χωρισμένες από αυτό με λεπτό οστό ή μόνο με βλεννογόνο. Μια λοίμωξη της ρίζας μπορεί να περάσει στον κόλπο (ιγμορίτιδα) και μια εξαγωγή να ανοίξει επικοινωνία ανάμεσα στο στόμα και τον κόλπο· αντίστροφα, μια ιγμορίτιδα πονάει συχνά σαν πονόδοντος.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο Ι: Γενικό μέρος, Οστεολογία – Αρθρολογία, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 86, 92–94.