Μικτό νεύρο από τους Α3–Α5, κυρίως τον Α4: το μόνο κινητικό νεύρο του διαφράγματος.
Πορεία
Σχηματίζεται στο έξω χείλος του πρόσθιου σκαληνού και κατεβαίνει λοξά στην πρόσθια επιφάνειά του, κάτω από το προσπονδυλικό πέταλο της περιτονίας, πίσω από τον στερνοκλειδομαστοειδή και την έσω σφαγίτιδα· μπροστά του περνούν η εγκάρσια τραχηλική και η υπερπλάτια αρτηρία. Μπαίνει στον θώρακα ανάμεσα στην υποκλείδια φλέβα (μπροστά) και την υποκλείδια αρτηρία (πίσω) και κατεβαίνει στο μεσοθωράκιο, μπροστά από τη ρίζα του πνεύμονα, ανάμεσα στον ινώδη περικαρδιακό σάκο και τον μεσοθωρακικό υπεζωκότα, με τα περικαρδιοφρενικά αγγεία.
Σχέσεις
Το δεξιό πορεύεται έξω από τη δεξιά βραχιονοκεφαλική φλέβα, την άνω κοίλη φλέβα και τον δεξιό κόλπο και διαπερνά το διάφραγμα στο τρήμα της κάτω κοίλης φλέβας ή δίπλα του. Το αριστερό διασταυρώνει την αριστερή υποκλείδια αρτηρία και την έξω επιφάνεια του αορτικού τόξου, μπροστά από το αριστερό πνευμονογαστρικό, περνά πάνω από την αριστερή κοιλία και διαπερνά τη μυϊκή μοίρα του διαφράγματος.
Κατανομή
Κινητικές ίνες σε όλο το διάφραγμα· αισθητικές στο κεντρικό μέρος του διαφράγματος, στον μεσοθωρακικό και διαφραγματικό υπεζωκότα, στο περικάρδιο και στο περιτόναιο της κάτω επιφάνειας του διαφράγματος.
Κλινική σημασία
Κάκωση του νωτιαίου μυελού πάνω από το Α3 σταματά την αυτόματη αναπνοή. Η κάκωση ενός φρενικού παραλύει το σύστοιχο ημιδιάφραγμα, που φαίνεται ψηλά στην ακτινογραφία και κινείται παράδοξα προς τα πάνω στην εισπνοή. Ο ερεθισμός του γίνεται αισθητός ως πόνος στον ώμο και μπορεί να προκαλέσει λόξυγγα.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 265–267.