Ο διχασμός της κοινής καρωτίδας, στο καρωτιδικό τρίγωνο, στο ύψος του άνω χείλους του θυρεοειδούς χόνδρου.
Πορεία
Στην αρχή βρίσκεται μπροστά και έσω από την έσω καρωτίδα· ανεβαίνει με ελαφριά κλίση προς τα πίσω και έξω, μπαίνει στην παρωτίδα και φτάνει πίσω από τον αυχένα της κάτω γνάθου.
Σχέσεις
Επιπολής της τη διασταυρώνουν το υπογλώσσιο νεύρο, η οπίσθια γαστέρα του διγάστορα και ο βελονοϋοειδής μυς· έσω της βρίσκονται το άνω λαρυγγικό νεύρο και το πλάγιο τοίχωμα του φάρυγγα. Ψηλότερα τη χωρίζουν από την έσω καρωτίδα ο βελονογλωσσικός και ο βελονοφαρυγγικός μυς και το γλωσσοφαρυγγικό νεύρο. Μέσα στην παρωτίδα η οπισθογναθική φλέβα και, ακόμη πιο επιπολής, οι κλάδοι του προσωπικού νεύρου βρίσκονται έξω από αυτήν.
Κατάληξη
Μέσα στην παρωτίδα, πίσω από τον αυχένα της κάτω γνάθου, χωρίζεται στην επιπολής κροταφική και τη γναθιαία (έσω γναθιαία) αρτηρία.
Κατανομή
Ο τράχηλος (θυρεοειδής, λάρυγγας, φάρυγγας), το πρόσωπο, το τριχωτό της κεφαλής, η γλώσσα, οι γνάθοι και οι μασητήρες· μέσα στο κρανίο μόνο η σκληρή μήνιγγα και τα οστά του θόλου, με τη μέση μηνιγγική.
Αναστομώσεις
Οι κλάδοι της δύο πλευρών ενώνονται ευρέως στη μέση γραμμή, στα χείλη και στο τριχωτό· με την έσω καρωτίδα επικοινωνεί στο πρόσωπο και γύρω από την κόγχη (γωνιώδης με ραχιαία ρινική, κλάδοι της επιπολής κροταφικής με την υπερκόγχια και την υπερτροχίλια).
Κλινική σημασία
Αν απολινωθεί, η περιοχή της συνεχίζει να τροφοδοτείται από τις αναστομώσεις με την άλλη πλευρά.
Κλάδοι
άνω θυρεοειδής
ανιούσα φαρυγγική
γλωσσική
προσωπική
ινιακή
οπίσθια ωτιαία
επιπολής κροταφική
έσω γναθιαία — δίνει τη μέση μηνιγγική, που περνάει από το ακανθικό τρήμα και καταλήγει στο πτέριο
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 158–159.