Ο διχασμός της κοινής λαγόνιας, μπροστά από την ιερολαγόνια άρθρωση.
Πορεία
Κατεβαίνει στο πλάγιο τοίχωμα της πυέλου προς το άνω χείλος του μείζονος ισχιακού τρήματος, πίσω από τον ουρητήρα και μπροστά από την έσω λαγόνια φλέβα και το οσφυοϊερό στέλεχος.
Κατάληξη
Εκεί χωρίζεται συνήθως σε οπίσθια μοίρα (οσφυολαγόνια, πλάγιες ιερές, άνω γλουτιαία) και πρόσθια μοίρα, που δίνει τους σπλαγχνικούς κλάδους, τη θυροειδή, την έσω αιδοιική και την κάτω γλουτιαία.
Κατανομή
Τα τοιχώματα και τα όργανα της πυέλου, το περίνεο και τα έξω γεννητικά όργανα, η γλουτιαία χώρα και το έσω διαμέρισμα του μηρού.
Κλινική σημασία
Έχει τις περισσότερες παραλλαγές κλάδων από όλες τις αρτηρίες του σώματος. Σε ανεξέλεγκτη πυελική αιμορραγία (επιλόχειο, κάταγμα της πυέλου) απολινώνεται ή εμβολίζεται με ασφάλεια χάρη στις πολλές αναστομώσεις της.
Κλάδοι
θυροειδής (ηβικός κλάδος και κοτυλιαία)
οσφυολαγόνια
πλάγια ιερή
ομφαλική
κάτω κυστική
εκφορητική για τον σπερματικό πόρο
μητριαία
άνω γλουτιαία
κάτω γλουτιαία
μέση αιμορροϊδική
έσω αιδοιική
Από την υπεραπιοειδή σχισμή περνά η άνω γλουτιαία· από την υπαπιοειδή η κάτω γλουτιαία και η έσω αιδοιική, που στον σωλήνα του Alcock δίνει την κάτω αιμορροϊδική. Παράπλευρη κυκλοφορία: άνω αιμορροϊδική (κάτω μεσεντέριος) με μέση (έσω λαγόνιος) και κάτω (έσω αιδοιική)· μέση και πλάγια ιερή· εν τω βάθει άνω και κάτω επιγάστρια· ηβικός κλάδος της έξω λαγόνιας με τον ηβικό κλάδο της θυροειδούς· άνω και κάτω γλουτιαίες.
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 201–208.