Πρόσθια επιφάνεια της κοιλιακής αορτής, περίπου 1 cm κάτω από την κοιλιακή αρτηρία, στο ύψος του Ο1, πίσω από τον αυχένα του παγκρέατος· μπροστά από την έκφυσή της περνά η σπληνική φλέβα.
Πορεία
Βγαίνει κάτω από το πάγκρεας, περνά μπροστά από την αγκιστροειδή απόφυση και την τρίτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου και μπαίνει στη ρίζα του μεσεντερίου, μέσα στην οποία κατεβαίνει προς τον δεξιό λαγόνιο βόθρο, διαγράφοντας τόξο με το κυρτό προς τα αριστερά.
Σχέσεις
Η άνω μεσεντέρια φλέβα πορεύεται στα δεξιά της· η αριστερή νεφρική φλέβα και η τρίτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου περνούν ανάμεσα σε αυτήν και την αορτή.
Κατανομή
Το μέσο έντερο: από τη μείζονα θηλή του δωδεκαδακτύλου ως τα δύο τρίτα περίπου του εγκάρσιου κόλου, και η κεφαλή του παγκρέατος.
Κλινική σημασία
Η απόφραξή της από έμβολο ή θρόμβο προκαλεί οξεία ισχαιμία και νέκρωση του λεπτού εντέρου και του δεξιού κόλου — επείγουσα, συχνά θανατηφόρα κατάσταση. Η στενή γωνία της με την αορτή μπορεί να πιέσει την τρίτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου (σύνδρομο της άνω μεσεντέριας) ή την αριστερή νεφρική φλέβα.
Κλάδοι
κάτω παγκρεατοδωδεκαδακτυλική αρτηρία
νηστιδικές και ειλεϊκές αρτηρίες — 12–18, από το κυρτό του τόξου
μέση κολική αρτηρία
δεξιά κολική αρτηρία
ειλεοκολική αρτηρία
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 193–195.