Πορεία του κοχλιακού: έσω ους, όργανο του Corti, σπειροειδές γάγγλιο (στον κιονίσκο του κοχλία), έσω ακουστικός πόρος, γεφυροπρομηκική αύλακα, θάλαμος, κροταφικός λοβός — πρωτοταγής ακουστικός φλοιός.
Σχέσεις
Βγαίνει στη γεφυροπαρεγκεφαλιδική γωνία, στο έξω άκρο της αύλακας ανάμεσα στη γέφυρα και τον προμήκη, πίσω και έξω από το προσωπικό, και μπαίνει στον έσω ακουστικό πόρο μαζί του και με τη λαβυρινθική αρτηρία· στον πυθμένα του πόρου χωρίζεται στο αιθουσαίο και το κοχλιακό νεύρο.
Κατανομή
Το κοχλιακό νεύρο φέρνει τα ερεθίσματα της ακοής από το όργανο του Corti. Το αιθουσαίο φέρνει τα ερεθίσματα της θέσης και της κίνησης της κεφαλής από τις κηλίδες του ελλειπτικού και του σφαιρικού κυστιδίου και από τις ληκυθικές ακρολοφίες των ημικύκλιων πόρων.
Κλινική σημασία
Το αιθουσαίο σβάννωμα (ακουστικό νευρίνωμα), στον έσω ακουστικό πόρο και τη γεφυροπαρεγκεφαλιδική γωνία, δίνει πρώτα νευροαισθητήρια βαρηκοΐα και εμβοές στο ένα αυτί και αστάθεια· καθώς μεγαλώνει, πιέζει το προσωπικό και το τρίδυμο (χάνεται το αντανακλαστικό του κερατοειδούς).
Κλάδοι
κοχλιακός — ηχητικές πληροφορίες από τον κοχλία του έσω ωτός προς τον εγκέφαλο
αιθουσαίος — πληροφορίες για την ισορροπία και την κίνηση από το αιθουσαίο σύστημα (ημικύκλιοι σωλήνες, ωτόλιθοι)
Βλάβες
βλάβη του αιθουσαίου: ζάλη, ίλιγγος, αστάθεια βάδισης, νυσταγμός (ακούσιες συζυγείς σύγχρονες ρυθμικές κινήσεις των οφθαλμών)
κλινικές δοκιμασίες: Romberg, πρότασης των άκρων, δείκτου, λαβυρίνθου
Βιβλιογραφία: Ε. Δ. Κατρίτσης, Ν. Ι. Παπαδόπουλος, «Ανατομική του ανθρώπου», Βιβλίο ΙΙ: Μυϊκό σύστημα, Περιφερικό κυκλοφορικό σύστημα, Περιφερικό νευρικό σύστημα και Οδηγός ανατομικών παρασκευών, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 2002, σ. 310, 327–329.